Dr. Ali Çiçek: Muhtarlıkların kaldırılması 24 milyar liralık yükü 4-5 kat artırabilir

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Ali Çiçek, son günlerde tartışılan muhtarlıkların kaldırılması önerisine ilişkin değerlendirmede bulundu. Çiçek, muhtarlıkların bütçeye yaklaşık 24 milyar liralık yükü bulunduğunu, kurumun kapatılması hâlinde ise bu maliyetin 4-5 katına çıkabileceğini öne sürdü.

Çiçek'e göre muhtarlığın kaldırılmasıyla belediyeler büyük olasılıkla her mahalle için bir temsilci görevlendirecek. Belediye başkanlarının yeniden seçilebilmek ve mahalle halkıyla iletişimi sürdürmek için bir temas noktasına ihtiyaç duyacağını belirten Çiçek, bunun daha yüksek ödemeler ya da yeni memur alımlarıyla maliyeti artırabileceğini söyledi.

E-Devlet tartışması

E-Devlet'in yaygınlaşmasıyla muhtarlığa ihtiyaç olup olmadığının zaman zaman tartışıldığını hatırlatan Çiçek, kırtasiye işlerinin ciddi biçimde azaldığını kabul etti. Yakın zamanda yapılan bir araştırmaya göre halkın yüzde 76'sının e-Devlet'i kullanabildiğini, ancak bu oranın 55 yaş ve üzerinde yüzde 30 civarında kaldığını aktardı. Çiçek, bu kesimin devletle ilişkisini geleneksel yöntemlerle, muhtarlar aracılığıyla sürdürmeye yatkın olduğunu belirtti.

Muhtarlara asgari ücret düzeyinde maaş ödendiğini ifade eden Çiçek, "Bu kurumun kaldırılması durumunda bu miktarın bütçeyi rahatlattığına dair bakış açısı var ama bu kesinlikle olmayacak" dedi. Çiçek, bütçeye yük olduğu yönündeki eleştirilerin çok haklı olmadığını savundu.

Muhtarlığın tarihçesi

Çiçek, kurumun kökeninin Emeviler ve Abbasiler'e uzandığını, Selçuklular ve Osmanlı döneminde mahalle reislerinin güvenlik ve vergi toplama görevini üstlendiğini anlattı. Osmanlı'da bu yükü uzun süre imamların taşıdığını, 1833'te Kastamonu ayanının ölümünün ardından yerine iki muhtar görevlendirildiğini ve II. Mahmut'un uygulamanın ülke geneline yayılmasını istediğini aktardı.

Cumhuriyet döneminde muhtarlığın 1933'te kaldırıldığını, belediye ve yerel yönetim kanunlarıyla muhtarlara ihtiyaç duyulmadığının düşünüldüğünü belirten Çiçek, kurumun 1944'te yeniden getirildiğini söyledi. Çiçek, muhtarların sağlık, sosyal yardımlara erişim ve güvenlik gibi konularda devletin "gözü, kulağı" olarak görüldüğünü, tüzel kişiliği olmasa da kurumun varlığını sürdürdüğünü ifade etti.