Malulen Emeklilik Şartları 2026: Yüzde 60 Kuralı, 1800 Gün ve Rapor
Çalışma gücü kaybı en az yüzde 60, 10 yıl sigortalılık ve 1800 prim günü şartı, SGK sağlık kurulu süreci, aylık hesabı ve yüzde 40 engelli emekliliğiyle farkları.
Malulen emekli olabilmek için SGK sağlık kurulunun çalışma gücünüzün en az yüzde 60'ını kaybettiğinize karar vermesi, en az 10 yıldır sigortalı olmanız ve toplam 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası priminizin bildirilmiş olması gerekir. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malulseniz 10 yıllık sigortalılık süresi aranmaz; ancak 1800 gün prim şartı yine geçerlidir. Bu şartlar 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 25 ve 26. maddelerinde yer alır ve Kasım 2026 itibarıyla yürürlüktedir.
Malulen Emeklilik Şartları Nelerdir?
5510 sayılı Kanun'un 26. maddesine göre malullük aylığı bağlanabilmesi için şu şartların birlikte sağlanması gerekir:
- Malul sayılmak: SGK sağlık kurulunun çalışma gücü kaybınızı ya da iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kaybınızı en az yüzde 60 olarak tespit etmesi (25. madde).
- Sigortalılık süresi: En az 10 yıldır sigortalı olmak, yani ilk işe giriş tarihinizin üzerinden en az 10 yıl geçmiş olması.
- Prim günü: Toplam en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olması.
- İşten ayrılma ve yazılı istek: Malullük nedeniyle çalıştığınız işten ayrılmanız ya da işyerinizi kapatmanız veya devretmeniz, ardından SGK'ya yazılı istekte bulunmanız.
- Bağ-Kur (4/b) sigortalıları için borçsuzluk: Kendi sigortalılığınızdan doğan, genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin borcunuzun bulunmaması.
Hizmet akdiyle çalışanlar (4/a, eski SSK) ile kendi adına çalışanlar (4/b, eski Bağ-Kur) için temel şartlar aynıdır; ek şart yalnızca 4/b sigortalılarındaki borçsuzluk koşuludur. Kamu görevlileri (4/c) ise çalışma gücünün en az yüzde 60'ını ya da görevini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiklerinde malul sayılır.
| Durum | Sigortalılık süresi | Prim günü |
|---|---|---|
| Çalışma gücü kaybı en az yüzde 60 | En az 10 yıl | En az 1800 gün |
| Başkasının sürekli bakımına muhtaç malul | Aranmaz | En az 1800 gün |
Başkasının Bakımına Muhtaç Olanlarda Ne Değişir?
Kanun, başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için yalnızca 10 yıllık sigortalılık süresi şartını kaldırır. Sık yapılan yanlışın aksine prim günü şartı kalkmaz; bu kişilerin de en az 1800 gün primi bulunmalıdır. Bakıma muhtaçlık durumu da sağlık kurulu raporları üzerinden SGK sağlık kurulunca değerlendirilir. Bu durumdaki sigortalının aylık bağlama oranı ayrıca 10 puan artırılır (27. madde).
2008 Öncesi Sigortalılar İçin Eski Şartlar Geçerli mi?
5510 sayılı Kanun 1 Ekim 2008'de yürürlüğe girdi. Bu tarihten önce SSK'lı veya Bağ-Kur'lu olarak çalışmaya başlamış olmanız, malullük aylığında kendiliğinden eski şartların uygulanacağı anlamına gelmez; SGK bugün yapılan başvurularda da 10 yıl sigortalılık ve 1800 gün prim şartını arar. Kanunun geçici 10. maddesine göre eski 506 ve 2925 sayılı kanunlardaki şartlar, yalnızca 1 Ekim 2008'den önce malullük tespiti için başvurmuş ve bu tarihten sonra malul olduğuna karar verilmiş kişilere uygulanır.
Eski Emekli Sandığı kapsamındaki memurlar için durum farklıdır. SGK'nın bilgilendirme yayınına göre 1 Ekim 2008'den önce işe girmiş kamu çalışanları hakkında, yürürlükten kaldırılan hükümleri dahil 5434 sayılı Kanun uygulanır. Görevini yaptığı sırada doğan malullüğe "vazife malullüğü" denir ve ayrı kurallara tabidir. Halen çalışan memurlar başvurularını kendi kurumlarına, görevden ayrılmış olanlar ise SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına yapar.
İşe Girişten Önce Var Olan Hastalık ve 3600 Gün Kuralı
5510 sayılı Kanun'un 25. maddesine göre, ilk kez sigortalı olarak çalışmaya başlamadan önce çalışma gücünün yüzde 60'ını kaybettirecek düzeyde bir hastalık veya engel varsa, kişi bu hastalık veya engel nedeniyle malullük aylığından yararlanamaz. SGK sağlık kurulu bu durumda, kişinin malul olduğuna ancak ilk işe girdiği tarihte de bu düzeyde hastalığı bulunduğu için malullük aylığı alamayacağına karar verebilir.
Bu kişiler için kanun ayrı bir yaşlılık aylığı yolu tanır:
- 1 Ekim 2008'den önce ilk kez 4/a (SSK) kapsamında sigortalı olanlar: Yaş şartı olmadan, en az 15 yıl sigortalılık ve en az 3600 gün primle yaşlılık aylığı (geçici 10. madde). "3600 günle malulen emeklilik" diye aranan durum çoğunlukla budur.
- 1 Ekim-31 Aralık 2008 arasında ilk kez 4/a kapsamında sigortalı olanlar: En az 15 yıl sigortalılık ve 3700 gün prim (geçici 6. madde).
- 2009 ve sonrasında ilk kez 4/a kapsamında sigortalı olanlar: En az 15 yıl sigortalılık; prim günü 3700 güne her takvim yılı için 100 gün eklenerek bulunur ve 3960 günü geçmez (geçici 6. madde).
- Diğer sigortalılar: 28. maddenin dördüncü fıkrasına göre en az 15 yıl sigortalılık ve en az 3960 gün prim.
Bu yolla bağlanan aylık hukuken malullük aylığı değil, yaşlılık aylığıdır.
Malulen Emeklilik Raporu Nereden Alınır?
Malullük raporunu herhangi bir hastaneden kendiniz alıp doğrudan sunamazsınız. SGK'ya göre sağlık hizmeti sunucularının raporları tek başına yeterli değildir; malul sayılıp sayılmadığınıza SGK sağlık kurulu karar verir. Süreç şöyle işler:
- Başvuru: Bağlı olduğunuz sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine dilekçeyle başvurursunuz. Kanuna göre işvereniniz de talepte bulunabilir.
- Sevk: SGK sizi, sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili hastaneye sevk eder. Son 6 ay içinde SGK'nın yetkilendirdiği bir hastanede düzenlenmiş raporunuz varsa yeniden sevk edilmezsiniz; işlem o rapora göre yapılır.
- Değerlendirme: Rapor ve tıbbi belgeler SGK sağlık kurulunca incelenir. Sonuç "malul", "malul değil", "malul ancak ilk işe girişte de bu düzeyde hastalığı olduğu için aylıktan yararlanamaz" ya da yeniden muayene veya eksik belge için "ara karar" olabilir.
- İtiraz: Karara, bağlı olduğunuz sosyal güvenlik il müdürlüğü veya merkezine dilekçeyle itiraz edebilirsiniz. İtirazı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu dosyadaki raporlar üzerinden inceler; SGK'ya göre bu kurulun kararları nihaidir.
SGK'nın yayınına göre malullük dosyasında genellikle şu belgeler bulunur:
- Malullük talep dilekçesi
- İlk işe giriş bildirgesi
- Erkekler için askerlik terhis belgesi ya da askerlikten muafsa ayrıntılı muayene bulgularını içeren sağlık raporu
- İlk işe giriş sağlık raporu veya beyanı
- Sevk sonucu düzenlenen sağlık kurulu raporunun aslı ve dayanağı tıbbi belgeler
- Daha önce alınmış raporlar, tıbbi belgeler ve epikrizlerin (çıkış özeti) birer örneği
Aylık bağlanması için 4/a ve 4/b sigortalılarından ayrıca Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi istenir; işten ayrıldıktan sonraki 10 gün içinde başvuranlardan işten ayrılış bildirgesi de istenir.
Sağlık kurulu süreci tıbbi bir değerlendirmedir ve tedavinin yerini tutmaz; hastalığınızın seyri ve tedavisiyle ilgili kararları hekiminizle birlikte vermeniz önemlidir.
Malulen Emeklilik Maaşı Nasıl Hesaplanır?
Malullük aylığı, 5510 sayılı Kanun'un 27 ve 29. maddelerine göre ortalama aylık kazancınızın aylık bağlama oranıyla çarpılmasıyla bulunur. Bu kanuna göre aylık bağlama oranı her 360 prim günü için yüzde 2'dir. Malullükte prim gününüz az olsa bile hesaplama belirli bir taban gün üzerinden yapılır:
| Sigortalılık türü | Hesaplamada esas alınan en az gün | Buna denk gelen bağlama oranı |
|---|---|---|
| 4/a (SSK) | 7200 gün | Yüzde 40 |
| 4/b (Bağ-Kur) ve 5510'a tabi 4/c (memur) | 9000 gün | Yüzde 50 |
Prim gününüz bu sınırların üzerindeyse gerçek prim gününüz esas alınır. Başkasının sürekli bakımına muhtaç olanlarda bağlama oranı 10 puan artırılır. Örneğin yalnızca 1 Ekim 2008 sonrası hizmeti olan ve 2500 gün primi bulunan bir 4/a sigortalısının aylığı 7200 gün üzerinden yüzde 40 oranla hesaplanır; bakıma muhtaçsa oran yüzde 50 olur.
1 Ekim 2008 öncesi hizmeti olan 4/a sigortalılarında aylık, eski ve yeni dönem için ayrı ayrı hesaplanan kısmi aylıkların toplamından oluşur (geçici 2. madde); 4/b sigortalılarında ise eski dönem süreleri de dikkate alınarak 27. maddeye göre hesaplanır. Kanun ayrıca bir yıl içinde bağlanan malullük aylıklarının, bir önceki yılın son ödeme ayında aynı sigortalılık türü için ödenen en düşük yaşlılık aylığından az olamayacağını hükme bağlar (55. madde). Aylık, malullüğe esas rapor tarihi yazılı istekten önceyse istek tarihini, sonraysa rapor tarihini izleyen ay başından başlar.
Malullük aylıkları da 5510'a göre bağlanan diğer aylıklar gibi her yıl Ocak ve Temmuz'da, önceki altı aylık dönemdeki tüketici fiyatları değişimi oranında artırılır. Memur emeklisiyseniz tahmini artışınızı emekli memur zammı hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Malulen Emekli Olunca Çalışılır mı?
Malullük aylığı alırken 5510 sayılı Kanun'a tabi olarak ya da yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya başlarsanız aylığınız, işe başladığınız tarihi izleyen ödeme döneminin başında kesilir. Çalıştığınız sürede kısa ve uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primi alınır. İşten ayrılıp yeniden yazılı istekte bulunduğunuzda kontrol muayenesine alınırsınız; ilk aylığa esas malullüğün sürdüğü anlaşılırsa aylık yeniden hesaplanarak bağlanır. Kontrol muayenesinde malullüğün ortadan kalktığı anlaşılırsa aylık kesilir.
İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar, malul sayılır ve sigortalılık şartlarını taşırsa ayrıca malullük aylığına hak kazanabilir. Kanunun 54. maddesine göre bu durumda yüksek olan tutarın tamamı, düşük olanın yarısı ödenir.
Engelli Emekliliği Şartları ve Malulen Emeklilikten Farkı
Çalışma gücü kaybı yüzde 60'ın altında olan sigortalılar malul sayılmaz; ancak yüzde 40 ve üzeri kayıpta erken yaşlılık aylığı, yani engelli emekliliği mümkündür. 5510 sayılı Kanun'un 28. maddesinin beşinci fıkrasına göre yaş şartı aranmadan:
| Çalışma gücü kaybı | Sigortalılık süresi | Prim günü (genel kural) |
|---|---|---|
| Yüzde 50 ile 59 arası | En az 16 yıl | 4320 gün |
| Yüzde 40 ile 49 arası | En az 18 yıl | 4680 gün |
4/a (SSK) sigortalılarında prim günü şartı, kanunun geçici 6. maddesine göre ilk sigortalılık tarihine bağlı olarak daha düşük uygulanır:
| İlk sigortalılık tarihi (4/a) | Yüzde 50-59 için prim günü | Yüzde 40-49 için prim günü |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2008 ve öncesi | 3700 gün | 4100 gün |
| 1 Ocak 2009 ve sonrası | 3700 güne her takvim yılı için 100 gün eklenir, en fazla 4320 gün | 4100 güne her takvim yılı için 100 gün eklenir, en fazla 4680 gün |
Oranı SGK sağlık kurulu belirler ve bu yolla emekli olanlar kontrol muayenesine alınabilir. 15 Ocak 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7538 sayılı Kanun'la, "engelliliği nedeniyle vergi indirimi"ne dayanan emeklilik yolu (geçici 10. maddenin ikinci fıkrası) kaldırıldı. Daha önce bu yolla aylık bağlananların ödemeleri sürüyor. Aynı kanunla, 3700 ve 4100 günlük sürelerin 1 Ekim 2008'den önce sigortalı olan 4/a'lıları da kapsaması sağlandı. 1 Ekim 2008'den önce sigortalı olan 4/a'lıların 28. maddenin beşinci fıkrasına göre talepte bulunması halinde eski dönem aylığının nasıl hesaplanacağı da bu kanunla düzenlendi. Sigortalılığınız 2008'den önce başladıysa ya da Bağ-Kur veya memur hizmetiniz varsa size uygulanacak şartları, başvurmadan önce hizmet dökümünüzle birlikte SGK'dan teyit etmeniz yararlı olur.
Temel farklar şöyle özetlenebilir:
| Konu | Malulen emeklilik | Engelli emekliliği |
|---|---|---|
| Gereken oran | En az yüzde 60 çalışma gücü kaybı | Yüzde 40 ile 59 arası |
| Sigortalılık ve prim | 10 yıl, 1800 gün | 16-18 yıl; genel kuralda 4320-4680 gün, 4/a'lılarda geçiş kuralıyla 3700 günden başlayan süreler |
| Aylığın türü | Malullük aylığı | Yaşlılık aylığı |
| Çalışmaya başlama | 5510'a tabi çalışmada aylık kesilir | Yaşlılık aylığı alanlara ilişkin kurallar uygulanır |
Sık Sorulan Sorular
### Malulen emeklilik için yaş şartı var mı?
Hayır. Malullük aylığında yaş şartı yoktur; yüzde 60 çalışma gücü kaybı, 10 yıl sigortalılık ve 1800 gün prim gerekir.
### Engelli raporu ile malulen emekli olunur mu?
Tek başına olmaz. Malullük kararını SGK sağlık kurulu, SGK'nın sevk ettiği yetkili hastanenin raporu ve tıbbi belgeler üzerinden verir. SGK'ya göre yüzde 60 çalışma gücü kaybı ile yüzde 60 engel oranı aynı anlama gelmez; bu oranlar farklı yönetmeliklerle belirlenir.
### Başkasının bakımına muhtaç olanlar 1800 gün olmadan malulen emekli olabilir mi?
Hayır. Bu kişiler için yalnızca 10 yıllık sigortalılık süresi aranmaz; en az 1800 gün prim şartı sürer.
### Sağlık kurulu kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. Sosyal güvenlik il müdürlüğü veya merkezine dilekçe verilir ve dosya Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca incelenir. SGK'ya göre bu kurulun kararları nihaidir.
### Yüzde 40 engelli kaç günle emekli olur?
Çalışma gücü kaybı yüzde 40 ile 49 arasında olan sigortalı, yaşa bakılmaksızın en az 18 yıl sigortalılıkla yaşlılık aylığına hak kazanır. Genel kuralda 4680 gün prim gerekir; 31 Aralık 2008 ve öncesinde 4/a'lı olanlar için bu süre 4100 gündür, 2009 ve sonrası girişlerde her yıl için 100 gün eklenerek 4680 güne kadar çıkar.
### Malulen emekli maaşı kesilir mi?
5510 sayılı Kanun'a tabi olarak ya da yurt dışında çalışmaya başlarsanız veya kontrol muayenesinde malullüğün ortadan kalktığı anlaşılırsa aylık kesilir. Kabul edilebilir bir mazeret olmadan SGK'nın bildirdiği kontrol muayenesini yaptırmamak da aylığın kesilmesine yol açar.
