Tip 2 diyabet yıllarca belirti vermeden ilerleyebiliyor, uzmandan tarama uyarısı
Türkiye'de yaklaşık 9,6 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor. Acıbadem Bayındır Söğütözü Hastanesi'nden Uzm. Dr. Afruz Babayeva, belirti olmasa da risk grubundaki kişilerin düzenli kontrol ve taramalarını aksatmamasını istedi.
Acıbadem Bayındır Söğütözü Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Afruz Babayeva, Türkiye'de yaklaşık 9,6 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığını hatırlattı. Uzman, tip 2 diyabetin uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebileceği konusunda uyarıyor.
Uzmana göre risk grubundaki kişiler herhangi bir şikayetleri olmasa da düzenli sağlık kontrollerini ve diyabet taramalarını ihmal etmemeli.
Diyabet dünya genelinde de önemli bir halk sağlığı sorunu olmayı sürdürüyor. Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun (IDF) 2025'te yayımladığı Diyabet Atlası'na göre dünyada 20-79 yaş aralığında yaklaşık 589 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor. Bu, her 9 yetişkinden birinin diyabetli olduğu anlamına geliyor. Mevcut eğilim sürerse diyabetli sayısının 2050'de yaklaşık yüzde 50 artarak 853 milyona ulaşması öngörülüyor.
Belirtiler gizli seyredebiliyor
Dünyada diyabetli yetişkinlerin yaklaşık yüzde 43'ü, yani 252 milyon kişi, hastalığının farkında değil. Sık idrara çıkma, aşırı susama, halsizlik, açıklanamayan kilo kaybı ve bulanık görme diyabetin bilinen belirtileri arasında yer alıyor. Dr. Babayeva, bu belirtilerin bulunmamasının kişinin diyabetli olmadığı anlamına gelmediğini vurguluyor.
Diyabet tanısı geç konulduğunda göz, böbrek ya da kalp damarlarıyla ilgili sorunların gelişmiş olabildiği belirtiliyor. Hastalığın kronik böbrek hastalığı ve böbrek yetmezliğinin önde gelen nedenlerinden biri olduğu, kalp krizi, inme, görme kaybı ve sinir hasarına da yol açabildiği ifade ediliyor.
Risk grubu ve önleyici adımlar
Diyabet gelişmeden önce de önlem alınabiliyor. Kan şekeri düzeyleri normalin üzerinde olup diyabet tanı kriterlerini henüz karşılamayan dönem prediyabet olarak adlandırılıyor. Uzmanlara göre bu dönem tip 2 diyabeti önlemek ya da geciktirmek için önemli bir fırsat sunuyor.
Ailesinde diyabet öyküsü olanlar, fazla kilolu ya da obez olanlar, hipertansiyon veya kolesterol yüksekliği bulunanlar ile daha önce gebelik diyabeti geçirenlerin daha dikkatli olması gerektiği belirtiliyor. Bu kişilerin düzenli tarama yaptırması ve yaşam tarzlarında gerekli değişiklikleri yapması büyük önem taşıyor.
Bütüncül tedavi yaklaşımı
Son yıllarda diyabet tedavisinde önemli gelişmeler yaşandığı aktarılıyor. Artık tedavi planlamasında yalnızca kan şekeri düzeylerine değil, hastanın kalp ve böbrek sağlığına, vücut ağırlığına ve eşlik eden hastalıklarına da bakılıyor.
Uygun hasta gruplarında kullanılan yeni nesil bazı diyabet ilaçlarının kan şekeri kontrolünün yanı sıra kalp ve böbrek sağlığı açısından da fayda sağlayabildiği ifade ediliyor. Dr. Babayeva, tedavinin her hastanın bireysel özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre planlanması gerektiğini söyledi.
Düzenli takibin önemine dikkat çeken Dr. Babayeva, kan şekeri ölçümünün yanında göz muayenelerinin, böbrek fonksiyonlarının, kan basıncının ve kolesterol düzeylerinin de düzenli olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Komplikasyonların erken dönemde belirti vermeden gelişebildiğini hatırlatan uzman, hastaların kendilerini iyi hissetseler de rutin kontrollerini sürdürmelerini istedi. Uzmana göre düzenli takip, komplikasyonların erken tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin zamanında alınması açısından önemli.
