Hobbit mağarasında tavuğun 3,9 kiloluk dev akrabası bulundu

Endonezya'nın Flores Adası'ndaki Liang Bua mağarasından çıkarılan bir fosil, bilim dünyasına yeni bir kuş türü kazandırdı. Megapodius rokusi adı verilen kuşun ağırlığı yaklaşık 3,9 kilogram olarak tahmin ediliyor. Tür, tavuğun da bulunduğu tavuksular (Galliformes) takımındaki megapodlar grubuna giriyor. Liang Bua, 2003'te "hobbit" lakaplı küçük yapılı insan akrabası Homo floresiensis'in kalıntılarının bulunduğu mağara olarak biliniyor.

Yeni tür, tek bir fosile dayanıyor: Sağ bacaktaki tarsometatarsus adlı kemiğin alt yarısı. Fosil 2009'da yapılan kazıda bulundu. Mağaranın en eski katmanlarından gelen kemiğin içinde bulunduğu tortular, bugünden yaklaşık 190 bin ila 120 bin yıl öncesine tarihleniyor. Bergen Üniversitesi Müzesi'nden paleontolog Hanneke Meijer ve ekibi, kemiği yaşayan ve soyu tükenmiş megapod türleriyle karşılaştırdı. Araştırmacılara göre bu kemik, Megapodius cinsinde bugüne kadar bilinen tüm türlerdekinden daha büyük.

Karşılaştırma için bir örnek vermek gerekirse, Flores'te bugün yaşayan tek megapod türü olan turuncu ayaklı megapodun ağırlığı 0,5 ile 1,2 kilogram arasında değişiyor. Yani fosil türün ağırlığı, akrabasının birkaç katına ulaşıyor. Megapodlar, yumurtalarını kendi vücut ısılarıyla kuluçkaya yatırmıyor. Bunun yerine yumurtalarını toprağa gömüyor ve çevredeki ısıdan yararlanıyorlar. Bulgu, Wallacea olarak bilinen ada bölgesinden tanımlanan ilk fosil megapod türü olması bakımından da önem taşıyor.

Türün adı, geçmişte Liang Bua kazılarında çalışmış Endonezyalı zooarkeolog Rokus Due Awe anısına verildi. Due Awe, sonradan Homo floresiensis'in tanımlanmasını sağlayan insan akrabası kemiklerini ve dişlerini doğru şekilde tanımlayan ilk kişi olarak biliniyor. Ekip, M. rokusi'nin bir Endonezyalı araştırmacının adını taşıyan ilk megapod türü olduğunu vurguluyor.

Çalışmanın bazı sınırlılıkları da var. Tür tek bir kemik parçasından tanımlandığı için kuşun genel görünümü ve yaşam biçimi hakkında bilinenler oldukça az. Araştırmacılar, türün ne zaman yok olduğunu ve bugünkü küçük akrabasıyla aynı dönemde yaşayıp yaşamadığını henüz bilmiyor. Ekibin öne sürdüğü olasılıklardan biri, adada bugün yaşayan türün Flores'e ancak büyük akrabası ortadan kalktıktan sonra ulaşmış olması. Bu soruları yanıtlamak için yeni fosillere ihtiyaç var.

Flores, ada ortamında aşırı küçülen ya da büyüyen hayvanlarla tanınıyor. Daha önce aynı mağarada insan boyunu aşan dev bir marabu leyleği türü de tanımlanmıştı. Çalışma, Avustralasya'da yayımlanan paleontoloji dergisi Alcheringa'da yer aldı.