Uraloğlu: İnsansız hava araçları için dron otoyolları kurulacak

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, "dron otoyolu" olarak da anılan insansız hava aracı (İHA) koridorları için hukuki altyapının hazırlandığını duyurdu. Uraloğlu, "Gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış hava yolları oluşturacağız. Böylece insansız hava araçları, belirlenen güzergâhlarda emniyetli ve kontrollü şekilde uçabilecek" dedi.

Koridorlar, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün (SHGM) 30 Temmuz'da yayımladığı İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) kapsamında oluşturulacak. Bakanın aktardığına göre düzenleme, İHA'ların uzun mesafeli, görüş hattı dışı ve otonom uçuşlarını belirlenmiş hava sahası koridorlarında yapabilmesine imkân tanıyor. Uraloğlu, "Karayolu trafiğinden bağımsız yeni bir taşımacılık imkânının önünü açacağız" ifadesini kullandı.

Güzergâhlar dijital platformda yayımlanacak

Koridorlar, SHGM tarafından ilgili kurumlarla koordineli şekilde belirlenecek. Sınırlar, giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri, kapasite ve araçlar arasındaki asgari mesafe kriterleri dijital ortamda tanımlanacak. Bu bilgiler, İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden paylaşılacak ve araçların yazılımları verileri doğrudan okuyabilecek.

Uraloğlu, koridorların yasak, tahditli ve tehlikeli bölgelerle NOTAM yayımlanan sahaları kesmeyecek biçimde planlanacağını belirtti. Güzergâhlar ihtiyaçlara göre belirlenip İHATTYS üzerinden duyurulacak.

Rotaları yapay zekâ belirleyecek

Bakanın açıklamasına göre otonom uçuş rotaları, en kısa yol ve faz farkı esas alınarak yapay zekâ desteğiyle oluşturulacak, uçuşların kontrolü İHATTYS üzerinden yapılacak. Gerektiğinde uçuş sınırları daraltılabilecek, güzergâh değiştirilebilecek, araç indirilebilecek ya da uçuş sonlandırılabilecek. Bağlantı kesilirse İHA'lar yerleşim alanlarının üzerinden geçmeden önceden belirlenen kurtarma alanlarına yönlendirilecek.

Kullanım alanları

Uraloğlu, sistemin özellikle lojistik ve sağlık alanında fırsatlar sunacağını söyledi. Koridorların kullanılabileceği alanlar şöyle sıralandı:

• Şehirlerarası kargo ile lojistik ve aktarma merkezleri arasında düzenli otonom seferler
• Hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune taşınması
• Adalara ve kışın ulaşımı zorlaşan yerleşimlere ikmal
• Organize sanayi bölgeleri, fabrikalar ve limanlar arasında parça transferi
• Enerji iletim hatları, boru hatları, demiryolları ve karayollarının uzun mesafeli denetimi

Hobi uçuşlarına izin yok

Koridorlar hobi amaçlı uçuşlara kapalı olacak. Yalnızca P2 lisanslı pilotlar, SHGM'den operasyonel yetkilendirme alarak yetkili işletmeler bünyesinde uçabilecek. Kullanılacak araçların tescilli olması, uzaktan tanımlama, coğrafi sınırlama ve gerekli yazılım sertifikalarına sahip bulunması zorunlu tutulacak; her uçuştan önce İHATTYS'e bildirim yapılacak.