Beklenen İstanbul Depremi: Marmara Fayı, Risk ve Hazırlık

İstanbul'da büyük bir deprem beklentisi yıllardır gündemde. Bu beklenti bir kehanete değil, Marmara Denizi'nin altından geçen fay hattının bilinen davranışına dayanıyor. Bu yazıda neden deprem beklendiğini, neyin bilinip neyin bilinmediğini ve hazırlık için yapılabilecekleri anlatıyoruz.

İstanbul depremi neden bekleniyor?

Kuzey Anadolu Fayı, 1939 Erzincan depreminden başlayarak 20. yüzyıl boyunca doğudan batıya doğru büyük depremlerle kırıldı. Bu dizinin son halkaları 17 Ağustos 1999 Gölcük ve 12 Kasım 1999 Düzce depremleri oldu. 1999'da kırılan bölüm Marmara Denizi'nin doğusunda sona erdi. Fayın Marmara Denizi içinde, İstanbul'un güneyinden geçen bölümü ise uzun süredir büyük bir depremle kırılmadı. Bilim insanları, bu bölümde biriken gerilmenin bir gün büyük bir depremle boşalacağını değerlendiriyor.

Tarihte İstanbul depremleri

İstanbul tarih boyunca pek çok yıkıcı deprem yaşadı. Bunların en bilineni, 1509'da meydana gelen ve "Küçük Kıyamet" olarak anılan depremdir; şehirde çok sayıda yapı yıkılmış, kıyılarda deniz taşkınları görülmüştür. 1766'da da Marmara'da büyük bir deprem yaşandı. Yakın dönemde ise 26 Eylül 2019'da Silivri açıklarında 5,8 (AFAD; Kandilli'ye göre 5,7) ve 23 Nisan 2025'te yine Silivri açıklarında 6,2 büyüklüğünde (AFAD ve Kandilli) depremler meydana geldi ve İstanbul'da güçlü şekilde hissedildi.

Deprem ne zaman olacak?

Bunun cevabını kimse bilmiyor. Bugünkü bilimle bir depremin günü ve saati önceden belirlenemez. Bilimsel çalışmalar, Marmara'da 7 ve üzeri bir depremin önümüzdeki on yıllar içinde gerçekleşme olasılığının yüksek olduğunu gösteriyor; ancak bu bir olasılık hesabıdır, tarih değildir. Belirli bir gün veren iddialar bilimsel değildir. Konuyu öncü deprem ve deprem tahmini yazımızda ayrıntılı ele aldık.

İstanbul'da hangi bölgeler daha riskli?

Risk yalnızca faya uzaklıkla belirlenmez. Zemin yapısı ve binaların dayanıklılığı en az fay kadar önemlidir. Marmara kıyısındaki dolgu alanları ve gevşek zeminler sarsıntıyı büyütebilir; bazı kıyı bölgelerinde sıvılaşma ve deniz taşkını riski de vardır. Sağlam zemin üzerinde, yönetmeliğe uygun yapılmış bir bina, faya yakın olsa bile çok daha güvenlidir.

Hazırlık için ne yapmalı?

• Binanızı tanıyın: Yapım yılını, projesini ve zemin durumunu öğrenin. Şüpheniz varsa yetkili kuruluşlara bina tespiti yaptırın. Ayrıntılar için binam depreme dayanıklı mı rehberimize bakın.
• Evi güvenli hale getirin: Dolap, kitaplık ve ağır eşyaları duvara sabitleyin.
• Deprem çantası hazırlayın: İçeriği için deprem çantası listemize göz atın.
• Toplanma alanınızı öğrenin: e-Devlet üzerinden toplanma alanı sorgulaması yapın.
• DASK yaptırın: Zorunlu deprem sigortası hakkında bilgiler için DASK rehberimize bakın.

Marmara'daki depremleri İstanbul son depremler sayfamızdan anlık takip edebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İstanbul depremi ne zaman olacak?

Bunu kimse bilemez. Bilim insanları Marmara'da büyük bir deprem olasılığının yüksek olduğunu söylüyor, ancak depremin tarihi önceden belirlenemez.

İstanbul'un altından fay geçiyor mu?

Kuzey Anadolu Fayı'nın Marmara bölümü, İstanbul'un güneyinden, Marmara Denizi'nin içinden geçer. Kara tarafında da daha küçük faylar bulunur.

İstanbul depreminde tsunami olur mu?

Marmara'daki büyük bir deprem ve deniz altı heyelanları, kıyılarda deniz taşkınlarına yol açabilir. Tarihte İstanbul kıyılarında bu tür taşkınlar kaydedilmiştir.