
İçindekiler
17 Ağustos 1999 gecesi Marmara Bölgesi'ni sarsan deprem, Türkiye'nin yakın tarihindeki en büyük afetlerden biri oldu ve ülkenin depreme bakışını kökten değiştirdi.
Deprem ne zaman ve nerede oldu?
Deprem 17 Ağustos 1999'da saat 03.02'de, merkez üssü Kocaeli'nin Gölcük ilçesi olmak üzere meydana geldi. Yaklaşık 45 saniye süren depremin moment büyüklüğü (Mw) kaynağa göre 7,4 ile 7,6 arasında verilir; Kandilli'nin büyük depremler listesinde yüzey dalgası büyüklüğü (Ms) olarak 7,8 yer alır. Deprem, Kuzey Anadolu Fayı'nın Marmara'nın doğusundaki bölümünü yaklaşık 150 kilometre boyunca kırdı.
Hangi iller etkilendi?
En ağır hasar Kocaeli (İzmit, Gölcük, Değirmendere), Sakarya (Adapazarı), Yalova ve Düzce'de yaşandı. İstanbul'da, özellikle Avcılar başta olmak üzere bazı bölgelerde binalar yıkıldı. Deprem Bursa, Eskişehir ve Bolu'da da güçlü şekilde hissedildi.
Can kaybı ve hasar
Resmî verilere göre 17.480 kişi hayatını kaybetti, on binlerce kişi yaralandı. Yüz binlerce konut ve iş yeri hasar gördü. İzmit'teki rafineride çıkan yangın günlerce sürdü. Değirmendere'de kıyı şeridinin bir bölümü denize çöktü ve Körfez kıyılarında deniz taşkınları görüldü. Adapazarı'nda pek çok bina, zemin sıvılaşması nedeniyle yan yattı ya da zemine gömüldü.
Üç ay sonra: Düzce depremi
12 Kasım 1999'da Düzce merkezli 7,2 büyüklüğünde ikinci bir büyük deprem meydana geldi ve yüzlerce kişi daha hayatını kaybetti. Bu deprem, fayın Gölcük depreminde kırılan bölümünün doğusundaki parçasında gerçekleşti.
1999 depremi neleri değiştirdi?
- Zorunlu deprem sigortası: Depremden sonra DASK sistemi kuruldu.
- Yapı denetimi: Depremin ardından çıkarılan kararname ve 2001 tarihli 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ile binaların proje ve yapım aşamalarını Bakanlıktan izin almış yapı denetim kuruluşlarının denetlediği sistem kuruldu; önce 19 pilot ilde uygulanan sistem 1 Ocak 2011'den itibaren tüm illere yayıldı.
- Afet yönetimi: Afet yönetimi yeniden yapılandırıldı; 2009'da çıkarılan 5902 sayılı Kanun'la Sivil Savunma Genel Müdürlüğü, Afet İşleri Genel Müdürlüğü ve Türkiye Acil Durum Yönetimi Genel Müdürlüğü kapatılarak afet ve acil durum yetkileri AFAD çatısı altında toplandı.
- Toplumsal farkındalık: Deprem çantası, toplanma alanı ve tatbikat gibi kavramlar yaygınlaştı.
Türkiye'nin diğer büyük depremleri için Türkiye'nin en büyük depremleri yazımıza, Marmara'daki beklenen deprem için İstanbul depremi yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
17 Ağustos depremi saat kaçta oldu?
Deprem 17 Ağustos 1999'da saat 03.02'de meydana geldi ve yaklaşık 45 saniye sürdü.
1999 depreminde kaç kişi öldü?
Resmî verilere göre 17 Ağustos 1999 depreminde 17.480 kişi hayatını kaybetti.
1999 depremi kaç büyüklüğündeydi?
Gölcük merkezli depremin moment büyüklüğü (Mw) kaynağa göre 7,4 ile 7,6 arasındadır; Kandilli'nin büyük depremler listesinde yüzey dalgası büyüklüğü (Ms) 7,8 olarak geçer.
Kaynaklar
Diğer deprem rehberleri
San Andreas FayıKaliforniya'nın ünlü fayı ve büyük deprem beklentisi
Dünyanın en büyük fay hatlarıSan Andreas, Sunda, Himalaya ve diğerleri
Deprem nasıl oluşur?Levhalar, faylar ve deprem dalgaları
Japonya depremleriNeden bu kadar sık? 2011 Tohoku ve tsunami
DASK nedir, nasıl sorgulanır?Zorunlu deprem sigortası ve poliçe sorgulama
Fay hattı sorgulamaEvimin altında fay var mı? Haritalar nasıl okunur?
6 Şubat 2023 depremleriPazarcık ve Elbistan depremleri, etkilenen 11 il
Pasifik Ateş ÇemberiDepremlerin ve yanardağların çoğu neden burada?
Dünyanın en büyük depremleri1960 Şili'den 2025 Kamçatka'ya en güçlü depremler
Tsunami nedir?Nasıl oluşur, belirtileri, Türkiye'de olur mu?
Beklenen İstanbul depremiMarmara'daki fay, risk ve hazırlıkToplanma alanı nasıl öğrenilir?e-Devlet ve AFAD ile en yakın toplanma alanı
Öncü deprem ve deprem fırtınasıKüçük depremler büyük depremin habercisi mi?
Türkiye'nin en büyük depremleri1939 Erzincan'dan 2023 Kahramanmaraş'a
Türkiye fay hatlarıKuzey ve Doğu Anadolu fayları, riskli bölgeler
Deprem çantası listesiÇantada neler olmalı, nerede saklanmalı?
Deprem anında ne yapılmalı?Evde, dışarıda, araçta: çök, kapan, tutun
Büyüklük ve şiddet farkıRichter, ML, Mw ne demek, hangi büyüklük tehlikeli?
Artçı deprem nedir?Ne kadar sürer, ana depremden büyük olabilir mi?